Onderzoek: jongeren denken negatiever over homoseksualiteit en mentale gezondheid herstelt niet
Hoe gaat het met jongeren in Nederland? Nieuw grootschalig onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut laat zien dat er positieve ontwikkelingen zijn, maar ook duidelijke zorgen. Zo is de houding tegenover homoseksualiteit in vier jaar sterk negatiever geworden, blijft de mentale gezondheid van veel jongeren kwetsbaar en zijn er ook op school zorgelijke signalen. Daarnaast vallen cijfers over pesten, smartphonegebruik en alcohol op.
Mentale gezondheid jongeren herstelt niet
Tussen 2017 en 2021 verslechterde de mentale gezondheid van jongeren sterk. In de vier jaar daarna is er geen duidelijk herstel te zien. In het voortgezet onderwijs heeft 27% een laag emotioneel welbevinden en heeft ongeveer de helft wekelijks één of meer psychische klachten. Vooral meisjes hebben het zwaar: bij hen gaat het om 61%, tegenover 40% van de jongens.
Bijna de helft ervaart veel druk door schoolwerk
45% van de middelbare scholieren ervaart nogal of veel druk door schoolwerk. Onder meisjes is dit zelfs 54%. Tegelijkertijd wordt school minder positief ervaren: 64% van de VO-leerlingen vindt school leuk, tegenover 72% in 2021. De onderzoekers concluderen dat leerlingen hun school gemiddeld een minder fijne plek vinden dan tien jaar geleden.
Ongeveer de helft had in groep 6 of eerder al een eigen smartphone
Kinderen krijgen op steeds jongere leeftijd een smartphone: ongeveer de helft had in groep 6 of eerder al een eigen smartphone. Social media spelen vervolgens een grote rol: 39% van de VO-leerlingen gebruikt TikTok bijna de hele dag door en 41% zegt door smartphonegebruik vaak minder tijd te besteden aan huiswerk of leren.
Minder jongeren drinken alcohol, maar binge-drinken blijft veel voorkomen
22% van de 12- tot 16-jarigen dronk in de afgelopen maand alcohol. Dat is minder dan in 2021, toen dit 28% was. Toch blijft het drinkgedrag van de jongeren die wél drinken opvallend: 77% van hen deed in de afgelopen maand aan binge-drinken, oftewel vijf glazen alcohol of meer bij één gelegenheid.
Positieve houding tegenover homoseksualiteit daalt van 59% naar 37%
Een van de grootste veranderingen uit het onderzoek gaat over homoseksualiteit. In 2021 had 59% van de middelbare scholieren een positieve houding tegenover homoseksualiteit; in 2025 is dat nog 37%. Onder jongens daalde dit zelfs van 40% naar 22%. Ook het aandeel jongeren dat denkt dat homoseksuele of lesbische leerlingen op school open kunnen zijn over hun seksuele oriëntatie daalde sterk: van 60% naar 45%.
Blijf ruimte maken voor het gesprek
De uitkomsten laten zien hoe belangrijk het is om op school aandacht te besteden aan wat jongeren bezighoudt. Door onderwerpen als mentale gezondheid, pesten, social media, relaties, seksualiteit en respect structureel bespreekbaar te maken, kunnen we jongeren helpen zichzelf en anderen beter te begrijpen.
Met ons aanbod maken we deze onderwerpen op een open en toegankelijke manier bespreekbaar.
